๐ By the end of this lesson:๐ Mwishoni mwa somo:๐ Lesson hii ikisha:
Define self-awareness, self-esteem, and personal valuesFafanua kujijua, kujistahi, na maadili ya kibinafsiDefine self-awareness, self-esteem, na personal values
Identify personal strengths and set healthy boundariesTambua nguvu za kibinafsi na weka mipaka yenye afyaIdentify personal strengths na weka healthy boundaries
Explain the components of emotional intelligenceEleza sehemu za akili ya kihisiaEleza components za emotional intelligence
Apply assertiveness skills in everyday situationsTumia ujuzi wa ujasiri katika hali za kila sikuApply assertiveness skills kwa everyday situations
๐ Big Question: How does knowing yourself deeply help you resist pressure and make better decisions?๐ Swali Kubwa: Kujijua kwa kina kunakusaidia kupinga shinikizo na kufanya maamuzi bora vipi?๐ Big Question: Kujijua kwa kina kunakusaidia kupinga pressure na kufanya better decisions vipi?
๐ช Know YourselfJijueJijue
You cannot build a strong future on a foundation you don't understand. Self-awareness is where everything starts.Huwezi kujenga mustakabali imara kwenye msingi usioelewea. Kujijua ndipo kila kitu kinapoanza.Huwezi kujenga strong future kwenye msingi usiouelewea. Self-awareness ndipo kila kitu kinapoanza.
Concept ENDhana SWDhana SH
Definition ENUfafanuzi SWUfafanuzi SH
Why It Matters ENKwa Nini SWKwa Nini SH
Self-AwarenessKujijuaSelf-Awareness
Knowing your thoughts, feelings, values, strengthsKujua mawazo, hisia, maadili, nguvuKujua mawazo, hisia, values, nguvu
Helps you make intentional choicesHukusaidia kufanya maamuzi ya makusudiHukusaidia kufanya intentional choices
Self-EsteemKujistahiSelf-Esteem
How you value yourselfUnavyojithaminiUnavyojithamini
Drives confidence and resilienceHuchochea ujasiri na ustahimilivuHuchochea confidence na resilience
ValuesMaadiliValues
Your personal principles and beliefsKanuni na imani zako za kibinafsiKanuni na beliefs zako za kibinafsi
Guide behaviour under pressureHuongoza tabia chini ya shinikizoHuongoza behaviour under pressure
Personal StrengthsNguvu za KibinafsiPersonal Strengths
What you do well naturallyUnachofanya vizuri kwa asiliUnachofanya vizuri kwa asili
Build on them for successJibu juu yao kwa mafanikioJibu juu yao kwa success
Street Talk
Kujijua si ubinafsi โ ni ujasiri. Mtu anayejua thamani yake haanguki kwa kila mzunguko wa mitandao au shinikizo la rika.Kujijua si ubinafsi โ ni ujasiri. Mtu anayejua thamani yake haanguki kwa kila shinikizo la rika.Kujijua si selfishness โ ni ujasiri. Mtu anayejua value yake haanguki kwa kila social media trend au peer pressure.
๐ Self-Esteem & IdentityKujistahi na UtambulishoSelf-Esteem & Identity
Your identity is more than your appearance or grades โ it is the sum of your values, relationships, and choices.Utambulisho wako ni zaidi ya muonekano wako au alama โ ni jumla ya maadili, mahusiano, na maamuzi yako.Identity yako ni zaidi ya appearance au grades โ ni jumla ya values, relationships, na choices zako.
๐ High Self-Esteem๐ Kujistahi kwa Kiwango cha Juu๐ High Self-EsteemAble to set boundaries, handle criticism, resist peer pressure, and recover from failure. Not dependent on others' opinions.Uwezo wa kuweka mipaka, kukabiliana na ukosoaji, kupinga shinikizo la rika, na kupona kutoka kwa kushindwa. Haitegemei maoni ya wengine.Uwezo wa kuweka boundaries, handle criticism, resist peer pressure, na recover from failure. Haitegemei maoni ya wengine.
๐ Low Self-Esteem๐ Kujistahi kwa Kiwango Kidogo๐ Low Self-EsteemEasily swayed by pressure, seeks constant approval, fears failure, avoids challenges. Often linked to depression and anxiety.Huathiriwa kwa urahisi na shinikizo, hutafuta idhini mara kwa mara, huogopa kushindwa, huepuka changamoto. Mara nyingi huhusishwa na unyogovu na wasiwasi.Huathiriwa kwa urahisi na pressure, hutafuta constant approval, huogopa kushindwa, huepuka challenges. Mara nyingi huhusishwa na depression na anxiety.
Celebrate small wins โ every step forward countsSherehe ushindi mdogo โ kila hatua mbele inahusikaCelebrate small wins โ every step forward inahesabika
Focus on your strengths, not only weaknessesZingatie nguvu zako, si udhaifu tuFocus kwa strengths zako, si weaknesses tu
Stop comparing yourself to social media highlightsAcha kujilinganisha na mambo mazuri ya mitandaoStop kujicompare na social media highlights
Practise positive self-talk dailyFanya mazungumzo mazuri ya kujisemea kila sikuPractise positive self-talk kila siku
Surround yourself with people who lift you upJizungushe na watu wanaokupandishaJizungushe na watu wanaokupandisha
โ ๏ธ Social Media Warningโ ๏ธ Onyo la Mitandao ya Jamiiโ ๏ธ Social Media Warning Comparing your real life to others' highlight reels damages self-esteem. Social media shows the best 1% โ not real life. Kulinganisha maisha yako halisi na nyakati nzuri za wengine kunaharibu kujistahi. Mitandao inaonyesha 1% bora โ si maisha halisi. Kucompare real life yako na social media highlights za wengine kunaharibu self-esteem. Social media inaonyesha best 1% โ si real life.
๐ง Personal BoundariesMipaka ya KibinafsiPersonal Boundaries
Boundaries are not walls โ they are bridges that define safe, respectful connections.Mipaka si kuta โ ni madaraja yanayofafanua miunganiko salama na yenye heshima.Boundaries si walls โ ni bridges zinazofafanua safe, respectful connections.
Boundary Type ENAina ya Mpaka SWBoundary Type SH
Example ENMfano SWMfano SH
PhysicalKimwiliPhysical
'Don't touch me without asking first''Usiniguse bila kuniuliza kwanza''Usiniguse bila kuniuliza kwanza'
EmotionalKihisiaEmotional
'I need time to process before we talk''Ninahitaji muda wa kufikiri kabla ya kuzungumza''Ninahitaji muda wa kufikiri kabla ya kuzungumza'
DigitalKidijitaliDigital
'Don't share my photos without permission''Usishiriki picha zangu bila ruhusa''Usishiriki picha zangu bila permission'
SocialKijamiiSocial
'I won't go to parties where I feel unsafe''Sitaenda karamu ninazohisi si salama''Sitaenda parties ninazohisi si safe'
FinancialKifedhaFinancial
'I only lend money I can afford to lose''Nakopa pesa ninazoweza kupoteza tu''Nakopa pesa ninazoweza kupoteza tu'
๐ก Setting Boundaries๐ก Kuweka Mipaka๐ก Kuweka Boundaries Start with 'I' statements. Be calm, clear, and consistent. You do NOT need to justify your boundaries to anyone. Anza na sentensi za 'I'. Kuwa na utulivu, uwazi, na uthabiti. Huhitaji kuhalalisha mipaka yako kwa mtu yeyote. Anza na I-statements. Kuwa calm, clear, na consistent. Huhitaji kuhalalisha boundaries zako kwa mtu yeyote.
โค๏ธโ๐ฅ Emotional IntelligenceAkili ya KihisiaEmotional Intelligence
Your EQ (Emotional Quotient) may matter more than your IQ in life success, especially in relationships.EQ yako (Akili ya Kihisia) inaweza kuwa muhimu zaidi kuliko IQ yako kwa mafanikio ya maisha, hasa katika mahusiano.EQ yako (Emotional Quotient) inaweza kuwa muhimu zaidi kuliko IQ yako kwa life success, especially kwa relationships.
EI Component ENSehemu ya EI SWEI Component SH
What It Means ENInamaanisha Nini SWInamaanisha Nini SH
Self-AwarenessKujijuaSelf-Awareness
Knowing what you feel and whyKujua unachohisi na kwa niniKujua unachohisi na kwa nini
Self-RegulationKujidhibitiSelf-Regulation
Managing reactions โ pause before reactingKudhibiti majibu โ simama kabla ya kujibuManage reactions โ pause kabla ya ku-react
MotivationMotishaMotivation
Drive to achieve your goalsNguvu ya kufikia malengo yakoDrive ya kufikia goals zako
EmpathyHurumaEmpathy
Understanding others' feelingsKuelewa hisia za wengineKuelewa hisia za wengine
Social SkillsUjuzi wa KijamiiSocial Skills
Managing relationships effectivelyKusimamia mahusiano kwa ufanisiManage relationships kwa ufanisi
๐ฐ๐ช Wanjiku's Moment โ Murang'aWakati wa Wanjiku โ Murang'aWanjiku's Moment โ Murang'aWanjiku got a low mark in a test. Her first instinct was to snap at her friend who asked how she did. Instead, she paused, recognised she was angry at herself, and said calmly: 'I didn't do well, I need to study harder.' That self-regulation saved the friendship.Wanjiku alipata alama ndogo katika mtihani. Msukumo wake wa kwanza ulikuwa kumkasirisha rafiki yake aliyouliza alifanyaje. Badala yake, alisimama, alitambua alikuwa na hasira na nafsi yake, na alisema kwa utulivu: 'Sijakwenda vizuri, ninahitaji kustudy zaidi.' Kujidhibiti huko kuliokolea urafiki.Wanjiku alipata low mark kwa mtihani. First instinct yake ilikuwa kumkasirisha friend yake aliyouliza alifanyaje. Badala yake, alisimama, alitambua alikuwa angry na nafsi yake, na alisema kwa utulivu: 'Sikufanya vizuri, ninahitaji kustudy harder.' Self-regulation hiyo iliokoa friendship.
๐ฌ Module VideoVideo ya ModuliModule Video
Watch carefully, then continue to the scenarios.Tazama kwa makini, kisha endelea.Watch kwa makini, kisha endelea.
๐ฌ
Module Video
Your teacher will upload this video.Mwalimu wako ataipakia.Teacher wako ataupload.
๐ /uploads/media/self-awareness.mp4
๐ญ Real Talk โ What Would You Do?Mazungumzo ya KweliReal Talk โ Ungefanya Nini?
Pick your choice and see the consequence.Chagua na uone matokeo.Chagua yako uone consequence.
Brian, 16, Nairobi, always agrees with whatever his friends suggest โ even when he disagrees inside. He is afraid they will stop liking him if he speaks his mind.Brian, miaka 16, Nairobi, daima hukubaliana na kile marafiki wake wanachopendekeza โ hata akikinzana ndani yake. Anaogopa wataacha kumpenda akisema anachofikiri.Brian, miaka 16, Nairobi, daima hukubaliana na kile friends wake wanachopendekeza โ hata akikinzana ndani yake. Anaogopa wataacha kumpenda akisema anachofikiri.
What would a more self-aware Brian do?Brian mwenye kujijua zaidi angefanya nini?Brian mwenye more self-awareness angefanya nini?
Constantly suppressing your real views leads to resentment, loss of identity, and low self-esteem. Brian is training himself to believe his opinion does not matter โ which is not true.Kukandamiza maoni yako halisi mara kwa mara husababisha chuki, kupoteza utambulisho, na kujistahi kidogo. Brian anajifunza kuamini maoni yake hayahusika โ ambayo si kweli.Constant suppression ya real views husababisha resentment, kupoteza identity, na low self-esteem. Brian anajifunza kuamini maoni yake hayahusika โ ambayo si kweli.
Brian started saying 'I see it differently โ here is my view' calmly. His real friends respected him more for it. One said 'I always wondered what you actually thought!' His self-esteem grew. โ Brian alianza kusema 'Naona tofauti โ hii ndiyo maoni yangu' kwa utulivu. Marafiki wake wa kweli walimheshimu zaidi kwa hilo. Mmoja alisema 'Nilikuwa nikishangaa unachofikiria kweli!' Kujistahi kwake kulikua. โ Brian alianza kusema 'Naona tofauti โ hii ndiyo view yangu' kwa utulivu. Real friends wake walimheshimu more kwa hilo. Mmoja alisema 'Nilikuwa nikishangaa unachofikiria kweli!' Self-esteem yake ilikua. โ
Amina, 15, Mombasa, has a friend who constantly borrows her lunch money and never pays back. When Amina asks for it, the friend says 'You're my best friend โ why are you being so mean?'Amina, miaka 15, Mombasa, ana rafiki anayekopa pesa zake za chakula cha mchana mara kwa mara na kutolipa. Amina akiomba, rafiki anasema 'Wewe ni rafiki yangu wa karibu โ kwa nini unakuwa mbaya sana?'Amina, miaka 15, Mombasa, ana friend anayekopa pesa zake za lunch mara kwa mara na kutolipa. Amina akiomba, friend anasema 'Wewe ni best friend yangu โ kwa nini unakuwa mean sana?'
How should Amina handle this?Amina ashughulikie hali hii vipi?Amina handle hali hii vipi?
Using guilt ('best friend') to override your boundaries is emotional manipulation. Amina is not being mean โ she is being exploited. Feeling guilty for having boundaries is a sign the boundary is very much needed.Kutumia hatia ('rafiki wa karibu') kubatilisha mipaka yako ni udanganyifu wa kihisia. Amina si mbaya โ ananyonywa. Kuhisi hatia kwa kuwa na mipaka ni ishara kwamba mpaka unahitajika sana.Kutumia guilt ('best friend') ku-override boundaries yako ni emotional manipulation. Amina si mean โ ananyonywa. Kuhisi guilty kwa kuwa na boundaries ni ishara kwamba boundary inahitajika sana.
Amina said calmly: 'I care about you, but I can't keep lending money that isn't returned. It stresses me out. Let's find another way I can support you.' The friend was surprised but apologised and the habit stopped. โ Amina alisema kwa utulivu: 'Nakujali, lakini siwezi kuendelea kukopa pesa isiyorudishwa. Inanichanganya. Tafuta njia nyingine ninayoweza kukusaidia.' Rafiki alishangaa lakini aliomba msamaha na tabia ilisimama. โ Amina alisema kwa utulivu: 'Nakujali, lakini siwezi kuendelea kukopa pesa isiyorudishwa. Inastress. Tafuta njia nyingine ninayoweza kukusaidia.' Friend alishangaa lakini aliomba msamaha na tabia ilisimama. โ
๐ช Building Your AssertivenessKujenga Ujasiri WakoKujenga Assertiveness Yako
Assertiveness is a skill โ it can be learnt and practised every day.Ujasiri ni ujuzi โ unaweza kufunzwa na kufanyiwa mazoezi kila siku.Assertiveness ni skill โ inaweza kufunzwa na ku-practise kila siku.
Use I-statements: "I feel X when Y happens. I would like Z."Tumia sentensi za I: "Nahisi X Y ikitokea. Ningetaka Z."Tumia I-statements: "Nahisi X Y ikitokea. Ningetaka Z."
Speak calmly but firmly โ volume is not assertivenessZungumza kwa utulivu lakini kwa nguvu โ sauti kubwa si ujasiriZungumza kwa utulivu lakini kwa nguvu โ volume kubwa si assertiveness
Repeat your point calmly if ignored ('broken record')Rudia pointi yako kwa utulivu ukipuuzwa ('rekodi iliyovunjika')Repeat pointi yako kwa utulivu ukipuuzwa ('broken record')
Recognise you have the right to say No without guiltTambua una haki ya kusema Hapana bila kuhisi hatiaTambua una haki ya kusema No bila kuhisi guilty
Street Talk
Kusema No si ukatili โ ni heshima ya nafsi. Mtu anayekujua kweli ataheshimu mipaka yako. Asiyeheshimu โ ndiye anayehitaji kubadilika, si wewe.Kusema No si ukatili โ ni heshima ya nafsi. Mtu anayekujua kweli ataheshimu mipaka yako.Kusema No si ukatili โ ni self-respect. Mtu anayekujua kweli ataheshimu boundaries zako. Asiyeheshimu โ ndiye anayehitaji kubadilika, si wewe.
โ๏ธ ReflectionTafakariReflection
1. List THREE of your personal strengths. For each, write how it has helped you in school or relationships.1. Orodhesha NGUVU TATU za kibinafsi. Kwa kila moja, andika jinsi ilivyokusaidia shuleni au katika mahusiano.1. Orodhesha STRENGTHS TATU za kibinafsi. Kwa kila moja, andika jinsi ilivyokusaidia shuleni au kwa relationships.
2. Write ONE personal boundary you want to set this term. How will you communicate it?2. Andika MPAKA MMOJA wa kibinafsi unaotaka kuweka muhula huu. Utausemaje?2. Andika BOUNDARY MOJA ya kibinafsi unaotaka kuweka term hii. Utaicommunicate vipi?
โ๏ธ My Reflection (private)โ๏ธ Tafakari Yangu (ya siri)โ๏ธ Mawazo Yangu (siri)
AKnowing everyone else's feelingsKujua hisia za kila mtu mwingineKujua hisia za kila mtu mwingine
BUnderstanding your own thoughts, feelings, strengths, and weaknessesKuelewa mawazo, hisia, nguvu, na udhaifu wako mwenyeweKuelewa mawazo, hisia, nguvu, na udhaifu wako mwenyewe
CBeing selfishKuwa na ubinafsiKuwa selfish
DOnly knowing your school gradesKujua alama zako za shule tuKujua school grades zako tu
BHow much money you havePesa unazomilikiPesa unazomiliki
CHow you feel about your own worth and valueUnavyohisi kuhusu thamani yako mwenyeweUnavyohisi kuhusu worth na value yako mwenyewe
DHow popular you are on social mediaUnavyojulikana kwenye mitandao ya jamiiUnavyojulikana social media
3. A healthy personal boundary is:3. Mipaka ya kibinafsi yenye afya ni:3. Healthy personal boundary ni:
AA wall that keeps everyone awayUkuta unaoweka kila mtu mbaliWall inayoweka kila mtu mbali
BA rule that clarifies what you are and are not comfortable withKanuni inayofafanua unachokubali na usichokubaliRule inayofafanua unachokubali na usichokubali
CAlways saying yes to othersKusema ndiyo daima kwa wengineKusema yes daima kwa wengine
DAvoiding all relationshipsKuepuka mahusiano yoteKuepuka mahusiano yote
4. When you have high self-esteem, you are more likely to:4. Ukiwa na kujistahi kwa kiwango cha juu, una uwezekano zaidi wa:4. Ukiwa na high self-esteem, una uwezekano zaidi wa:
AFollow peer pressure easilyKufuata shinikizo la rika kwa urahisiKufuata peer pressure kwa urahisi
BSeek validation from everyoneKutafuta uthibitisho kutoka kwa kila mtuKutafuta validation kutoka kwa kila mtu
CMake confident, independent decisions and resist peer pressureKufanya maamuzi ya ujasiri na kujitegemea na kupinga shinikizo la rikaKufanya confident, independent decisions na kupinga peer pressure
DAvoid all challengesKuepuka changamoto zoteKuepuka challenges zote
ABeing smart only in mathsKuwa na akili ya hisabati tuKuwa smart kwa maths tu
BRecognising, understanding, and managing your emotions and others'Kutambua, kuelewa, na kudhibiti hisia zako na za wengineKutambua, kuelewa, na manage hisia zako na za wengine
6. Values are important because they:6. Maadili ni muhimu kwa sababu:6. Values ni muhimu kwa sababu:
ATell you what clothes to wearHukuambia nguo za kuvaaHukuambia nguo za kuvaa
BGuide your decisions and behaviour, especially under pressureHuongoza maamuzi na tabia yako, hasa chini ya shinikizoHuongoza maamuzi na behaviour yako, hasa under pressure
CAre decided by your friendsHuamuliwa na marafiki wakoHuamuliwa na friends wako
DNever change throughout lifeHazibadilikani maishaniHazibadilikani maishani
7. Negative self-talk is harmful because it:7. Kujisemea vibaya ni hatari kwa sababu:7. Negative self-talk ni harmful kwa sababu:
AHelps you improveHukusaidia kuboreshaHukusaidia improve
BLowers self-esteem and increases anxiety and depression riskHupunguza kujistahi na huongeza hatari ya wasiwasi na unyogovuHupunguza self-esteem na huongeza anxiety na depression risk
CMakes others like you moreHuwafanya wengine wakupende zaidiHuwafanya wengine wakupende zaidi
DIs realistic and helpfulNi ya kweli na ya kusaidiaNi ya kweli na ya kusaidia
8. Setting a boundary with a friend who always borrows your money means:8. Kuweka mipaka na rafiki anayekopa pesa zako kila wakati kunamaanisha:8. Kuweka boundary na friend anayekopa pesa zako kila wakati kunamaanisha:
AYou hate themUnawachukiaUnawachukia
BCalmly explaining what you can and cannot do going forwardKueleza kwa utulivu unachoweza na usichoweza kufanya kuendeleaKueleza kwa utulivu unachoweza na usichoweza kufanya kuendelea
CEnding the friendship immediatelyKumaliza urafiki mara mojaKumaliza friendship mara moja
DNever talking to them againKutowahi kuzungumza nao tenaKutowahi kuzungumza nao tena
9. A personal strength is best discovered by:9. Nguvu ya kibinafsi hugundulika vyema zaidi kwa:9. Personal strength hugundulika vyema kwa:
AWaiting for others to tell youKusubiri wengine wakuambieKusubiri wengine wakuambie
BReflecting on what you enjoy, what you do well, and what others appreciate about youKutafakari unachofurahia, unachofanya vizuri, na wengine wanachokushukuruTafakari unachofurahia, unachofanya vizuri, na wengine wanachokushukuru
CCopying your most popular classmateKuiga mwanafunzi wako maarufu zaidiKuiga classmate wako maarufu zaidi
DAsking social media followersKuuliza wafuasi wa mitandao ya jamiiKuuliza social media followers
10. Assertiveness differs from aggression because assertiveness:10. Ujasiri hutofautiana na ushambuliaji kwa sababu ujasiri:10. Assertiveness hutofautiana na aggression kwa sababu assertiveness:
AGets what you want at any costHupata unachotaka kwa gharama yoyoteHupata unachotaka kwa gharama yoyote
BExpresses your rights while respecting others' rights tooHuonyesha haki zako ukiheshimu haki za wengine piaHuonyesha haki zako ukiheshimu haki za wengine pia
CInvolves raising your voiceInahusisha kupaza sautiInahusisha kupaza sauti
DMeans never compromisingKumaanisha kutowahi kukubalianaKumaanisha kutowahi kukubaliana
Part B: Fill Blanks โ 5 marksSehemu B: Jaza NafasiPart B: Fill Blanks
1. The ability to recognise and understand your own thoughts and emotions is called ______. 1. Uwezo wa kutambua na kuelewa mawazo na hisia zako mwenyewe unaitwa ______. 1. Uwezo wa kutambua na kuelewa mawazo na hisia zako mwenyewe unaitwa ______.
2. Your overall sense of your own worth and value is called ______. 2. Hisia yako ya jumla ya thamani yako mwenyewe inaitwa ______. 2. Hisia yako ya jumla ya thamani yako mwenyewe inaitwa ______.
3. A clear rule about what you accept or don't accept in relationships is called a personal ______. 3. Kanuni wazi kuhusu unachokubali au usichokubali katika mahusiano inaitwa ______ ya kibinafsi. 3. Kanuni wazi kuhusu unachokubali au usichokubali kwa relationships inaitwa personal ______.
4. Expressing your needs clearly while respecting others is called ______. 4. Kueleza mahitaji yako kwa uwazi ukiheshimu wengine kunaitwa ______. 4. Kueleza mahitaji yako kwa uwazi ukiheshimu wengine kunaitwa ______.
5. The ability to recognise and manage your emotions and understand others' emotions is called emotional ______. 5. Uwezo wa kutambua na kudhibiti hisia zako na kuelewa hisia za wengine unaitwa akili ya ______. 5. Uwezo wa kutambua na manage hisia zako na kuelewa hisia za wengine unaitwa emotional ______.
Part C: Short Answer โ 10 marksSehemu C: Jibu FupiPart C: Short Answer
Explain THREE ways a teenager can build healthy self-esteem (3 marks). (3 marks marks)Eleza NJIA TATU ambazo kijana anaweza kujenga kujistahi kwa afya (alama 3).Explain NJIA TATU ambazo teenager anaweza kujenga healthy self-esteem (marks 3).
Describe what emotional intelligence is and explain why it matters for adolescent relationships (4 marks). (4 marks marks)Eleza akili ya kihisia ni nini na kwa nini ni muhimu kwa mahusiano ya vijana (alama 4).Describe emotional intelligence ni nini na kwa nini ni muhimu kwa adolescent relationships (marks 4).
Give TWO examples of personal boundaries a teenager might need to set in friendships (3 marks). (3 marks marks)Toa MIFANO MIWILI ya mipaka ya kibinafsi ambayo kijana anaweza kuhitaji kuweka katika urafiki (alama 3).Toa MIFANO MIWILI ya personal boundaries ambazo teenager anaweza kuhitaji kuweka kwa friendships (marks 3).